Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan

Innovatieve voedselkamer en werelderfgoed De Beemster

De agrarische sector staat de komende jaren voor forse uitdagingen, zoals stikstofreductie, biodiversiteitsherstel, klimaatverandering, aangescherpte milieuregels en opvolgingsproblematiek. Daarnaast moeten ondernemers alle zeilen bijzetten om hun bedrijven draaiende te houden, te verduurzamen en klaar te maken voor de volgende generatie. Het is daarom belangrijk dat we hen zo goed mogelijk ondersteunen bij het aanpakken van deze uitdagingen.

Daarnaast willen we de kansen van werelderfgoed De Beemster verder benutten. De ambitie is om het gebied sterker te ontwikkelen en beter te vermarkten als recreatieve en toeristische bestemming.

Daarom richten we ons vooral op:

• Het verbeteren van het toekomstperspectief voor agrarische ondernemers in De Beemster.

• Het versterken van de unieke waarde van ons werelderfgoed – de polder én de Stelling van Amsterdam – zodat deze beter beleefd kan worden. Daarbij horen ook de kansen voor (agro)toerisme en een knooppunt werelderfgoed van waaruit bezoekers het gebied kunnen ontdekken.

• Het vergroten van de toeristische aantrekkelijkheid van onze gemeente, in samenwerking met de regio.

In dit kader hebben we in 2025 de volgende acties opgepakt of voortgezet:

• De pilot KPI-kringlooplandbouw van LVVN afgerond.

• Een duurzaamheidscoach ingezet voor agrarische ondernemers.

• Een inventarisatie uitgevoerd binnen de lokale agrarische sector naar kansen en uitdagingen voor een toekomstbestendig buitengebied.

• Promotie van streekproducten, onder andere met een folder met verkooppunten van lokale producten en het (door)ontwikkelen van streekproductenroutes.

• Deelgenomen aan het project 1001 hectare van de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) en Stichting Urgenda.

• Het stimuleren van de korte voedselketen, onder andere door deelname aan de netwerkorganisatie Voedsel Verbind(t) en het MRA-project De Groene Stelling.

• Het verder oppakken van acties die voortkomen uit het rapport 'Wat betekent het om werelderfgoed te zijn', onder meer door het opstellen van een werkplan.

• Er is een start gemaakt met het project Beter beleefbaar maken van het werelderfgoed, zowel fysiek (werelderfgoedzaal Bezoekerscentrum en werelderfgoedmarkers) als digitaal.

• De promotie en marketing van Purmerend binnen de regio Waterland versterkt. Dit doen we onder meer door:
  - de toeristische organisatiestructuur in de regio te versterken;
  - het identiteitsboek te gebruiken als basis voor samenwerking met regionale en landelijke organisaties, zoals Visit Beemster, Bureau Toerisme Laag Holland, Amsterdam Marketing, NBTC, ANWB, Nederlandse Vestingsteden, EBS en NS;
  - het uitbreiden van de digitale mogelijkheden.

• Het ontwikkelen van een innovatief nachtregister (Visitor Data). Hiermee krijgen ondernemers en de gemeente waardevolle inzichten in verblijfstoerisme, worden administratieve lasten verlaagd en wordt bijgedragen aan een gelijk speelveld in de regio.

Stimulering arbeidsmarkt, (tech) onderwijs en campusontwikkeling

Met deze pijler richten we ons op een sterkere arbeidsmarkt door onderwijs en arbeidsmarkt beter op elkaar aan te laten sluiten en de mismatch te verkleinen. Er liggen uitdagingen op het gebied van digitalisering, verduurzaming en arbeidsmarktkrapte. We maken jong talent enthousiast om te leren en te werken in onze gemeente en de regio. Ook stimuleren we hen om te kiezen voor beroepen waar regionaal een grote vraag naar is, zoals in de zorg, techniek, transport en ICT/tech.

We bouwen aan een innovatief netwerk van partners rondom de E|SPORTS TECH CAMPUS op De Koog. We zetten gaming en gamification in als motor voor leren, ontwikkelen en innoveren in verschillende sectoren. Daarnaast richten we ons op het aantrekken van innovatieve en creatieve techbedrijven. Ook in andere sectoren blijft aandacht voor voldoende en goed opgeleid personeel. Verder werken we mee aan een regionaal werkcentrum in Zaanstreek-Waterland, waar studenten, baanveranderaars, werkzoekenden en bedrijven terechtkunnen voor ondersteuning.

In dit kader hebben we in 2025 de volgende acties uitgevoerd of voortgezet:

• Ondernemers ondersteunen en begeleiden bij het starten van een bedrijf via het startersloket.

• Deelname aan de Amsterdam Economic Board en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij ROM InWest.

• De doorontwikkeling van de E|SPORTS TECH CAMPUS.

• Het verder professionaliseren en uitbreiden van de Sectortafels, waarin onderwijs, bedrijfsleven en overheid per sector samenwerken aan de koppeling van praktijk en onderwijs. Hieronder vallen ook de pilot Banenwinkel en de Kesbeke pop-up store voor jongeren.

• Het werk- en leerfestival Waterland Werkt, waar werkzoekenden, leerlingen en ouders kennis kunnen maken met opleidingen, beroepen en het regionale bedrijfsleven.

Op de E|SPORTS TECH CAMPUS werken ondernemers, sport, onderwijs en overheid samen aan oplossingen voor maatschappelijke en economische opgaven. De campus speelt ook een belangrijke rol in het aantrekken van nieuwe talenten, bedrijven en studenten. Het wordt een broedplaats met een duurzaam ecosysteem waar innovatie, kennis, bedrijvigheid, creativiteit en talentontwikkeling samenkomen en continu worden gestimuleerd. De campus versterkt daarmee de aantrekkelijkheid van wonen, werken en leven in Purmerend.

We hebben de afgelopen periode gewerkt aan het versterken van het ecosysteem door:

• Samen met stakeholders het actieplan voor governance en organisatiestructuur uit te werken.

• Een campusorganisatie op te zetten en verder te ontwikkelen.

• In te zetten op placemaking, zodat de campus zichtbaar wordt in het gebied.

• Het uitvoeren van de ontwikkelstrategie.

• De innovatieagenda uit te werken en projecten uit te voeren met onderwijs en ondernemers in het living lab.

• De samenwerking te bevorderen en programma's aan te jagen op het gebied van sport, onderwijs en bedrijvigheid.

• Eerste editie te organiseren van het innovatieprogramma Innovators Arena voor start-ups en MKB-ers.

Centrumontwikkeling, voorzieningen in de stad

Purmerend groeit de komende jaren verder. Dat heeft gevolgen voor de huidige en toekomstige voorzieningen in de (binnen)stad. Het gaat daarbij zowel om commerciële als niet-commerciële voorzieningen. We blijven daarom aandacht houden voor voldoende aanbod in Purmerend, zodat inwoners en bezoekers niet alleen gebruik kunnen maken van noodzakelijke voorzieningen maar ook prettig kunnen winkelen, verblijven en recreëren.

Pijler 3 van de economische visie omschrijft in dit kader 4 doelstellingen:

1. Het behouden en versterken van bestaande voorzieningen, en het realiseren van nieuwe voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van inwoners en bezoekers.

2. Het versterken van de samenwerking met en tussen ondernemers en pandeigenaren in de binnenstad en de andere winkelgebieden, onder andere door het ontwikkelen en faciliteren van nieuwe bedrijveninvesteringszones.

3. Het verbeteren van de communicatie met en tussen ondernemers onderling, én tussen ondernemers en andere betrokkenen waaronder de gemeente.

4. Het toekomstbestendig maken van de binnenstad Purmerend.

Een beleidskader voor de dagelijkse voorzieningenstructuur wordt - samen met het beleidskader voor maatschappelijke voorzieningen, de Woon(zorg)visie en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting - gebruikt als basis voor het realiseren van voorzieningen in toekomstige woningbouwplannen.

Programma Binnenstad

Hiervoor hebben we in 2025 de volgende acties opgepakt of voortgezet:

Schapenmarkt (project 3 en 14)

Voor de gebiedsontwikkeling Schapenmarkt heeft de gemeenteraad in november 2024 het programma Schapenmarkt vastgesteld. In maart 2025 zijn de grondexploitatie en het proces voor het integraal ontwerp vastgesteld. Het college heeft via een meervoudig onderhandse aanbesteding meerdere bureaus uitgenodigd om een structuurontwerp voor de Schapenmarkt te maken. Uit deze ontwerpen heeft de beoordelingscommissie 3 bureaus geselecteerd die hun structuurontwerp hebben uitgewerkt tot een schetsontwerp.

Onder het motto ‘Waar spreken we af’ zijn vanaf half december 2025 tot en met 23 januari 2026 3 schetsontwerpen voorgelegd aan alle inwoners vanaf 14 jaar, en aan ondernemers en commercieel vastgoedeigenaren in de binnenstad.

Aankleding Binnenstad (project 4 en 20)

Het nieuwe gevelgroen - groenwand Zuidersteeg, Weeshuissteeg en Schoolsteeg (Eggert Centrum) - is aangelegd en is in augustus  feestelijk geopend.

• Er zijn ruim 5000 bloembollen geplant op diverse locaties, waaronder tulpenbollen uit de Beemster. Daarnaast zijn op meerdere locaties ruim 20 bloembakken geplaats, onder andere in de Koestraat en de Zuidersteeg.

• We zijn gestart met de aanleg van geveltuintjes, met en zonder plantenklimrekken, in de Dubbele Buurt, Breedstraat, Peperstraat en Hoogstraat.

• In mei is een getrouwe replica van de historische waterpomp in gebruik genomen op de Kaasmarkt.

• Diverse lichtobjecten en lichtprojecties zorgde voor veel winterse sfeer. Daarnaast konden kinderen gratis deelnemen aan een leuke lichtjesroute. Onderweg beantwoordden ze samen vragen bij de versieringen in straten, bomen en etalages.

Sport en spel in de binnenstad (project 8)

• Tijdens Winters Purmerend hebben de ijsbaan en het schoolschaatsen gezorgd voor plezier.

• In de zomer heeft Schaakclub Purmerend een aantal zaterdagen activiteiten georganiseerd bij de schaaktafels in de binnenstad, zoals lessen voor beginners en/of semi-gevorderden.

Matchmaker (project 9 en project 10)

De positieve promotie, positionering (het stadje tussen de polders) en de rol van de matchmaker hebben ervoor gezorgd dat verschillende nieuwe ondernemers zich in de binnenstad van Purmerend hebben gevestigd.

Organiseren markten en evenenten (project 11 en 13 uitvoeringsprogramma Binnenstad)

Dit jaar is de Laag Hollandse Makersmarkt 4 keer georganiseerd. Per seizoen is er een ander thema en tijdens Winters Purmerend is een winterse markt georganiseerd.

Kunst- en Cultuurmarkt

Dit jaar is de Kunst- en Cultuurmarkt georganiseerd op de Kaasmarkt. Hierbij werkten verschillende partijen samen, waaronder BIZ Binnenstad, veel cultuurorganisaties en de gemeente.

Op de Kunst- en Cultuurmarkt laten culturele clubs, scholen en verenigingen zien wat zij doen en wat zij komend jaar gaan presenteren, van theater en dans tot film en muziek.

Zaterdagmiddag vanuit het stadje

In het nieuwe tv-programma 'Zaterdagmiddag vanuit het stadje' staan evenementen, kunst, cultuur, creativiteit en de binnenstad centraal. In 6 afleveringen biedt Mick Smits van RTV Purmerend, een podium aan het creatieve aanbod in onze gemeente. Het is een mooi initiatief dat voortkomt uit de Kunst- en Cultuurvisie en het Programma Binnenstad. In 2026 wordt het programma voortgezet.

Winters Purmerend

We sloten het jaar feestelijk af in de binnenstad. Tijdens Winters Purmerend veranderde het stadje tussen de polders in een winterse omgeving. Bezoekers konden schaatsen op de Koemarkt, een vuurwerk- en lasershow bewonderen, de lichtjestour volgen, de markt van Laag-Holland bezoeken, de winterse foodmarkt op de Koemarkt of meedoen met winterse activiteiten, zoals curling en de Purmerendse winterspelen.

Dit jaar was er voor het eerst gratis schoolschaatsen, georganiseerd door Spurd. Veel scholen maakten hier gebruik van en de kinderen genoten zichtbaar van de schaatslessen.

Grote Sinterklaasfilm

In 2025 werkte de gemeente Purmerend vanuit het Programma Binnenstad voor het eerst samen met filmproducent Messercola en distributeur In The Air aan De Grote Sinterklaasfilm en de verdwenen verlanglijstjes. Deze samenwerking heeft geleid tot aanzienlijke landelijke zichtbaarheid, versterking van de binnenstad en een brede betrokkenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners.

Samenwerken

Het project SamenZo is opgezet om jongeren uit de schoolbanken te halen en hen waardevolle praktijkervaring te bieden. Het project bestaat uit een bedrijfscarrousel, een pop-upwinkel en mogelijk volgend jaar een take-over van een winkel. Het is een samenwerking tussen onderwijs, overheid, het Programma Binnenstad en ondernemers uit de Sectortafel Retail Zaanstreek-Waterland.

Leerlingen van het  Talland College en Scholengemeenschap Gerrit Rietveld hebben de pop-upwinkel SamenZoet en Zuur in het Eggert Centrum opgezet, ingericht en georganiseerd. Vooraf volgden zij 6 lessen over het starten van een onderneming. Daarna richtten ze de winkel in maakten ze een werkplanning. De pop-upwinkel werd volledig gerund door leerlingen van beide scholen. (Zie ook onderdeel Stimulering arbeidsmarkt, (tech) onderwijs en campusontwikkeling).

Verhaal van de binnenstad (project 24)

De Brand Values, het DNA, de Marketinglandscape en het merk van de binnenstad zijn vastgesteld en worden op verschillende manieren en kanalen uitgerold, zoals social media, magazines, kranten en evenementen - door alle betrokken partners. Voor het eerst zijn er dit jaar 20 podcast gemaakt over ondernemers, creatieve jongeren en evenementen in de binnenstad

Circulaire economie en bedrijventerreinen

Het bedrijfsleven in de gemeente moet de komende jaren verder verduurzamen. Dat is goed voor de bedrijven zelf, maar ook voor Purmerend (zoals vermindering van CO2 emissie). Daarnaast kunnen bedrijven bijdragen aan innovatie waardoor verduurzaming sneller en makkelijker kan plaatsvinden.

In het kader van deze pijler zijn de volgende doelstellingen geformuleerd:

• Het verduurzamen van bedrijven op bedrijventerreinen, in winkelgebieden en in het agrarisch gebied (zie ook pijlers 1 en 3).

• De ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum bij de nieuwe milieuwerf op bedrijventerrein Baanstee Noord.

• Het verbeteren van de stroomvoorziening.

• Het initiëren en faciliteren van alternatieve vormen van duurzame(re) en collectieve energievoorziening op bedrijventerreinen, onder andere door samenwerking tussen bedrijven.

• Het stimuleren van de circulaire economie, zowel lokaal als regionaal.

• Het ontwikkelen en toepassen van specifieke klimaatadaptieve en energiebesparende maatregelen voor bedrijfspanden.

• De samenwerking van bedrijven op bedrijventerreinen te bevorderen.

Hiervoor hebben we in 2025 de volgende acties opgepakt of voortgezet:

• Inzet van een duurzaamheidsadviseur bedrijven, die onder andere nieuwe bedrijven op Baanstee Noord begeleidt. Bedrijven moeten daar een minimale GPR-score van 7 behalen. Dankzij dze begeleiding ligt de gemiddelde GPR-score op 8.

• Het toepassen van een grondstoffenscan op bedrijventerreinen.

• Onderzoek naar het ontwikkelen van een mogelijke BIZ op bestaande bedrijventerreinen.

• Realisatie van parkmanagement op Baanstee Noord, waarbij bedrijven samenwerken aan veiligheid en daarna op de thema’s circulariteit, energie, bewegwijzering en klimaatadaptatie.

• Het organiseren van kennis- en werksessies over duurzaamheid of circulaire economie.

• Onderzoek naar de transportbeperkingen voor stroom.

• Uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoeken voor een energiehub op Baanstee Noord. Een energiehub kan bedrijven van stroom voorzien, waardoor groei mogelijk is of nieuwe bedrijven zich kunnen vestigen, én het biedt mogelijk een oplossing voor de netcongestieproblematiek.

• Onderzoek naar de mogelijkheden om lokaal en regionaal in te kopen en aan te besteden via een bedrijvenregister. De verwachting is dat voor de zomer van 2026 een eerste wijziging van het Inkoop- en Aanbestedingsbeleid 2026 wordt voorgelegd, waarin het gebruik van het bedrijvenregister is uitgewerkt.

• De uitwerking van het onderzoek naar de ontwikkeling van het Circulair Ambachtscentrum op Baanstee Noord.

• Het vergroenen van bedrijventerreinen en aanleggen van duurzame verlichting.

• Enquête uitgevoerd onder ondernemers op alle bedrijventerreinen over duurzaamheid en circulariteit.

Belangrijk om te weten

Het uitvoeren van de acties uit de uitvoeringsagenda van de economische visie is niet alleen een verantwoordelijkheid van de gemeente. Ook het bedrijfsleven, onderwijs en de regio moeten hieraan aan meewerken. Het betrekken van deze partijen, evenals de provincie, het Rijk en de Europese Unie, vraagt inzet op alle niveaus. Deze inzet kent vele gradaties: van overleg voeren tot subsidies aanvragen en deelnemen aan specifieke consortia.