7. Verbonden partijen

Zaandam

De GGD Zaanstreek-Waterland is een samenwerkingsverband van 7 gemeenten in de regio Zaanstreek-Waterland op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen en is gestart per 1 september 2016.De GGD voert op meerdere gebieden van de preventieve gezondheidszorg taken uit. Dit betreft zowel wettelijke taken, zoals infectieziektebestrijding, gezondheidsmonitors en Jeugdgezondheidszorg, als niet wettelijke taken.

02. Samenleving

Een lid van het Algemeen Bestuur (AB) heeft in de vergadering van het AB één stem. In die gevallen waarin Zaanstad en Purmerend zwaarwegende bezwaren hebben tegen een voorstel en met het oog daarop tegenstemmen, leidt die tegenstem tot verwerping van het voorstel. Het voorgaande is niet van toepassing op het voorstel tot vaststelling van de begroting respectievelijk de jaarrekening van de GGD.

Balansdatum

31-12-2024

31-12-2025

€ 9.212.517

€ 7.899.096

€ 4.482.222

€ 6.220.913

• Wanneer de behoeften of verwachtingen van de gemeenten in de GR uiteen gaan lopen als het gaat over dienstverlening en bekostiging, maar slechts gestuurd kan worden met elkaar, dan kan een bestuurlijk spanningsveld ontstaan. Het risico is dat geen vorm gevonden wordt om ruimte te bieden aan het eigen beleid van de deelnemende gemeenten en dat de dienstverlening van de GGD aan de inwoners van Purmerend niet in overeenstemming is met de wens van het bestuur.

• De GGD is eigen risicodrager voor de WW. In 2016 is het AB geadviseerd over dit risico en heeft besloten geen aparte stichting in het leven te roepen om risico’s af te wentelen, ook omdat de deelnemende gemeenten een fatsoenlijk personeelsbeleid willen voeren. WW-risico’s die voortkomen uit het beëindigen van projecten worden via contractafspraken afgedekt. In essentie betekent dit dat het WW-risico terecht komt bij de gemeente die de taak bij de GGD weghaalt.

• Calamiteiten binnen het taakveld van de GGD die een bedreiging vormen voor de volksgezondheid zoals infectieziekten (corona) of rampenbestrijding.

• Om het pand geschikt te maken voor inhuizing van de GGD bij de VrZW bestaat het risico dat onvoorzien meerwerk tot meerkosten en dus tegenvallers leidt.

• Forensische lijkschouwingen en euthanasie kent een open financiering gezien de verplichting hiertoe. Echter de aantallen kunnen sterk fluctueren t.o.v. het aantal begroot.

Purmerend

Ten uitvoering van de taken in het kader van de Participatiewet (PW) en Wet sociale werkvoorziening (WSW) hebben de gemeenten Purmerend en Zaanstad Werkom opgericht in 2018.

02. Samenleving

Per 1 januari 2018 hebben de gemeenten Purmerend en Zaanstad samen het Participatiebedrijf opgericht om effectiever te zijn in de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening en de Participatiewet.

Balansdatum

31-12-2024

31-12-2025

€ 5.717.667

€ 7.132.237

€ 8.867.000

€ 9.259.500

Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare mensen. De financiële bijdrage van de gemeente is fors. Een negatief resultaat komt voor 2/3 t.l.v. gemeente Zaanstad en voor 1/3 t.l.v. gemeente Purmerend.

Risicoanalyse: De governance van Werkom is duaal. De gemeente stuurt als eigenaar van de organisatie, en ook als opdrachtgever. Om die rollen duidelijk te scheiden, is ervoor gekozen de rol van eigenaar bij de wethouder financiën neer te leggen. De rol van opdrachtgever ligt bij de vakwethouder, zijnde de portefeuillehouder Werk en Inkomen. Dat heeft als consequentie dat de risicobeheersing ook duaal is en dat verschillende aspecten van risico en beheersing onder de verantwoording van de verschillende rollen vallen. De rollen kunnen niet los van elkaar worden gezien. Het beoogd effect wordt het best gerealiseerd met een goed samenspel tussen deze beide wethouders.

* Eigenaarsrol: Vanuit de eigenaarsrol wordt gestuurd op een meerjarig sluitende begroting.

* Opdrachtgeversrol: De opdrachtgeversrol wordt gestuurd vanuit de dienstverleningsovereenkomst. In de periodieke voortgangsgesprekken wordt met Werkom gesproken over o.a. instroom, uitstroom, doorlooptijden, klanttevredenheid en de mogelijkheden voor bijsturing. Ook wordt casuïstiek besproken, de regionale en landelijke ontwikkelingen komen ook aan bod.

* Samenspel rollen: De wisselwerking tussen de eigenaarsrol en de opdrachtgeversrol is belangrijk. Signalen vanuit de voortgangsgesprekken worden meegenomen in de eigenaarsrol. Dit samenspel wordt ambtelijk en bestuurlijk ondersteund door een goede overlegstructuur.

Risico’s:In de eerste jaren ging de aandacht uit naar inrichtings- en beheerssrisico’s. Nu zien we dat Werkom een volgende stap in de ontwikkeling moet zetten. Een stap die gaat over de verdere uitvoering van het gekozen beleidsscenario. Hierbij zijn de aanbevelingen uit het Berenschot rapport van belang. Hoe transformeert Werkom naar een modern leerwerkbedrijf dat inclusieve arbeid biedt en waar ruimte is voor het ontwikkelgedeelte?

Werkom opereert in een complexe omgeving. Dat is op zichzelf al een risico. De ingebouwde beheersmaatregelen zijn nog steeds passend; wel is duidelijk dat het perspectief op die risico’s verschuift. In de begroting van Werkom zijn volgens de BBV-voorschriften, in de risicoparagraaf expliciete risico’s benoemd: * Toenemende druk op het operationele resultaat en de omzet * Inzet nieuwe doelgroepen genereren minder opbrengsten * Blijvende alertheid op privacy en informatiebeveiliging

Beverwijk

Omgevingsdienst IJmond voert namens en vóór veertien gemeenten en de provincie Noord-Holland taken uit op het gebied van milieutoezicht en handhaving. OD IJmond ondersteunt en adviseert inwoners en bedrijven op het gebied van milieuvergunningen. Het is een organisatie van circa 120 medewerkers en het werkgebied beslaat ruim 10.000 bedrijven en circa 560.000 inwoners. OD IJmond werkt vanuit twee locaties: Beverwijk en Wormer.

04. Milieu

Purmerend is lid van het Algemeen Bestuur.

Balansdatum

31-12-2024

31-12-2025

€ 13.348.423

€ 13.447.364

€ 413.391

€ 435.838

Als onderdeel van het programma Toekomstbestendig ODIJmond kijkt het bestuur ook nadrukkelijk naar toekomstscenario’s voor de lange termijn. Enerzijds omdat niet zeker is dat ODIJmond op zelfstandige basis aan alle robuustheidscriteria voldoen, anderzijds omdat de veranderende opgaven aanleiding geven om te herijken of de huidige vorm ook het best passend is voor de komende jaren. In de loop van 2025 werden scenario’s teruggebracht tot een tweetal scenario’s die gedurende 2026 verder worden uitgewerkt.

Amsterdam

De Vervoerregio is een samenwerkingsverband van veertien gemeenten op het gebied van verkeer en openbaar vervoer. Om op een goede manier te overleggen en besluiten te nemen zijn er diverse (bestuurs)vormen van overleg: De regioraad, het dagelijks bestuur, portefeuillehoudersoverleggen en commissies.

05. Bereikbaarheid

Het Dagelijks Bestuur (DB) van de Vervoerregio Amsterdam bestaat uit drie leden: een wethouder verkeer en vervoer uit Zaanstreek-Waterland, Amstelland-Meerlanden en Amsterdam. De voorzitter is gekozen door de DB-leden. Het DB vergadert eens per drie weken. De Regioraad, het belangrijkste bestuursorgaan van de Vervoerregio, telt 51 leden. De besturen van de betrokken gemeenten kiezen zelf hun vertegenwoordigers, veelal leden uit de eigen raad. Vanuit Purmerend zitten 5 gemeenteraadsleden in de Regioraad. De Regioraad en het Dagelijks Bestuur worden geadviseerd vanuit de portefeuillehoudersoverleggen, waar de vakwethouders van de veertien gemeenten in vertegenwoordigd zijn. Burgemeesters en wethouders van de vervoerregiogemeenten voeren een aantal keren per jaar overleg met elkaar. De Vervoerregio Amsterdam kent twee portefeuillehoudersoverleggen Verkeer en Vervoer en Algemene Zaken.

Balansdatum

31-12-2024

31-12-2025

€ 560.459.730

€ 

€ 0

€ 0

Zaandam

Op grond van de Wet op de Veiligheidsregio’s draagt het college van B&W de volgende taken en bevoegdheden over aan de veiligheidsregio:

• Het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises.

• Het adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen alsmede in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald.

• Het adviseren van het college van burgemeester en wethouders over de taak brandveiligheid.

• Het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing.

• Het instellen en in stand houden van een brandweer.

• Het instellen en in stand houden van een GHOR.

• Het voorzien in de meldkamerfunctie.

• Het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel.

• Het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij sommige van bovengenoemde taken.

08. Veiligheid

Het Algemeen Bestuur (AB) wordt gevormd door de burgermeesters van de zeven deelnemende gemeenten. Elk lid van het AB heeft één stem (zijnde 14,3%). Het Dagelijks Bestuur (DB) bestaat uit een drietal leden. Het DB is bevoegd tot een aantal wettelijke taken, onder andere op gebied van het benoemen, schorsen en ontslaan van sleutel-functionarissen. De rol van het DB is met name gericht op het procedureel voorbereiden van de vergaderingen van het AB

Balansdatum

31-12-2024

31-12-2025

€21.140.000

€27.285.000

€8.852.532

€9.817.248

De VrZW staat de komende jaren voor een financiële opgave, mede door onzekerheid over rijksbijdragen en stijgende kosten. De begroting is erop gericht deze druk binnen de bestaande kaders op te vangen, waardoor structurele keuzes deels worden doorgeschoven naar de toekomst.

Dit brengt het risico met zich mee dat financiële tegenvallers op een later moment alsnog leiden tot aanvullende bijdragen van gemeenten of tot ingrepen in de uitvoering en kwaliteit van taken.

Daarnaast blijft de beschikbaarheid van voldoende personeel, met name vrijwilligers binnen de brandweer, een aandachtspunt. Ontwikkelingen rondom de positie van vrijwilligers en maatschappelijke trends kunnen invloed hebben op de continuïteit van de brandweerzorg.

Oostzaan

Twiske-Waterland is ingericht als recreatiegebied om gemeenten en natuurgebieden te ontlasten en aantrekkelijke recreatiemogelijkheid te bieden aan recreanten uit omliggende gemeenten en de regio. Het recreatieschap heeft drie hoofdactiviteiten:

1. Beheren en in stand houden van de ingerichte gebieden en voorzieningen.

2. Beheren en in stand houden van routenetwerken en boerenlandpaden.

3. Actueel houden en vernieuwen van het aanbod om aan te sluiten bij wensen en behoeften van de recreant.

09. Economie

Jaarlijks kan de raad haar gevoelens uitspreken over de begroting en kennis nemen van de jaarrekening en eventuele beleidsdocumenten. In de gemeenschappelijke regeling zijn de bevoegdheden vastgelegd. Voor aanpassing van de regeling is de instemming van alle participanten vereist.

Balansdatum

31-12-2024

31-12-2025

€ 755.886

€ 676.376

€ 203.152

€ 210.670

Voor Recreatieschap Twiske-Waterland zijn diverse niet-afgedekte risico’s geïdentificeerd die zowel de exploitatie als de financiële positie kunnen beïnvloeden. Het betreft onder meer risico’s door veranderende wet- en regelgeving, onrechtmatigheden bij inkoop en aanbesteding en mogelijke terugbetaling van subsidies. Daarnaast is sprake van kwetsbaarheid in de inkomsten, bijvoorbeeld door het afgelasten of wegvallen van evenementen en ondernemers, beleidswijzigingen en tegenvallende parkeeropbrengsten. Ook operationele en externe factoren zoals zwemwatercalamiteiten, milieuvervuiling, vandalisme, beperkingen in ruimtelijke ontwikkeling, klimaatverandering en andere overmachtssituaties kunnen leiden tot extra kosten of lagere baten. Tot slot brengen onder meer WOO-verzoeken, veranderend maatschappelijk draagvlak en de mogelijke overname van voorzieningen aanvullende financiële risico’s met zich mee.

Purmerend

Het Waterlands Archief (WA) is een samenwerkingsverband van vijf gemeenten in de regio Waterland op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen en opgericht in 1979 als Streekarchief Waterland. In 2003 werd de naam gewijzigd in het WA. De deelnemende gemeenten zijn Edam-Volendam, Landsmeer, Purmerend, Waterland en Wormerland. De belangrijkste doelstelling van het WA is het duurzaam beheren en beschikbaar stellen van procesgebonden overheidsinformatie. De wettelijke taken van de deelnemende gemeenten zijn gedelegeerd aan het Waterlands Archief. Daaruit vloeien de volgende kerntaken voort:

• Toezicht op tijdige overdracht van de gemeentelijke archieven en op de kwaliteit van de archiefvorming bij de aangesloten gemeenten en acquisitie van particuliere archieven die een aanvulling vormen op de collectie.

• Beheer van de archieven en deze toegankelijk maken door inventarisatie en indexering.

• Toezicht houden op de niet-overgebrachte archieven door middel van inspecties op het informatie- en archiefbeheer van de vijf gemeenten.

10. Bestuur & concern

Het bestuur bestaat uit vijf leden, inclusief de voorzitter. De colleges van de deelnemende gemeenten wijzen uit hun midden ieder één lid aan. Een stemming is alleen geldig indien meer dan de helft van het aantal leden dat zitting heeft en zich niet op grond van lid 2 of anderszins van deelneming aan de stemming moet of heeft onthouden, daaraan heeft deelgenomen. Voor het tot stand komen van een beslissing bij stemming wordt meerderheid van stemmen vereist van hen die een stem hebben uitgebracht, voor zover de regeling niet anders bepaalt. Staken de stemmen, dan beslist de stem van de voorzitter. Alle leden van het bestuur hebben ieder één stem. De burgemeester van Purmerend is voorzitter van het Dagelijks bestuur.

Balansdatum

31-12-2024

31-12-2025

€126.257

€103.239

€963.670

€899.833

De veiligheid van de fysieke archieven en collecties vormt het grootste risico. Dit is beleidsmatig geborgd door een Plan Veiligheid, Calamiteiten en Ontruiming en praktisch door up-to-date brand-, inbraak- en klimaatsystemen van de fysieke depots. Voor de digitale archieven en collecties is dit geregeld in de automatisering en de digitale opslag.

Purmerend

SVP Holding BV is het stadsverwarmingsbedrijf van de gemeente Purmerend. SVP (Stadsverwarming Purmerend) is opgericht in 1981 en verzelfstandigd in 2007. SVP voorziet bijna 29.000 klanten (bijna 30.000 aansluitingen) van warmte en warm water. Van alle gebouwen in Purmerend is ca. 75% aangesloten op het warmtenetwerk van SVP.

Algemene dekkingsmiddelen

De gemeente heeft stemrecht in de aandeelhoudersvergadering.

Balansdatum

31-12-2025

31-12-2024

€ 124.542.000

€ 128.537.000

€ 0

€ 0

De huidige ontwikkelingen betreft o.a. het verder optimaliseren van de bestaande BioWarmteCentrale en het verbeteren van het warmtenet om een stabiele en betrouwbare warmtelevering voor de komende jaren te blijven verzorgen, verdere verduurzaming van de warmtebronnen o.a. doormiddel van andere bronnen zoals aardwarmte (geothermie) en warmte uit afval- en/of oppervlaktewater en het afronden van de Proeftuin Gasvrij. Dit alles in het perspectief van op dit moment onderhanden zijnde ontwikkelingen ten aanzien van de van toepassing zijnde wet-en regelgeving.

Gedurende 2025 hebben zich de volgende ontwikkelingen voorgedaan:

• De productie van de BWC is voor 2025 uitgekomen op 797.000 GJ. Dat is minder dan in het jaar 2024 (833.000 GJ) ;

• SVP heeft ultimo 2025 28.937 klanten (ruim 29.765 aansluitingen), een toename ten opzichte van 2025 van 186 klanten (239 aansluitingen);

• Het aantal ongeplande en acute onderbrekingen bedroeg in 2025 22 (2024: 10). Geen van deze onderbrekingen in 2025 (en in 2024) waren compensabel volgens de Warmtewet. Het aantal geplande onderbrekingen bedroeg in 2025: 114 (2024: 134). Dat is 20 minder dan in 2024;

De algemene klanttevredenheid wordt tweejaarlijks gemeten en ligt met een 7,3 (meting 2024) op een vergelijkbaar niveau als de vorige meting (7,4 in 2022).

Alkmaar

HVC is verantwoordelijk voor het duurzaam afvalbeheer van haar aandeelhouders. Daarnaast produceert HVC duurzame energie en levert deze aan gemeenten, waterschappen, bedrijven en particulieren. De kerntaken van HVC zijn grondstoffenmanagementen opwekking en levering van duurzame energie. Bovendien ondersteunt HVC haar aandeelhouders bij het in kaart brengen van maatregelen voor lokale verduurzaming. HVC is actief in Nederland en binnen Nederland de grootste niet-commerciële afvalinzamelaar. HVC heeft 52 aandeelhoudende gemeenten en 8 waterschappen uit Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland en Friesland.

Algemene dekkingsmiddelen

De gemeente heeft stemrecht in de aandeelhoudersvergadering

Balansdatum

31-12-2025

31-12-2024

€ 1.031.417.000

€ 966.359.000

n.v.t.

n.v.t.

HVC is een bedrijf met veel risico’s en heeft om die reden een uitgebreid risicomanagementsysteem. De belangrijkste risico’s zijn:

• Continuïteitsproblemen door brand of machinebreuk;

• Prijsdaling grondstoffen;

• Wijziging brandbaarheid afval;

• Afname verzekerbaarheid;

• Financiële risico’s zoals rente- en liquiditeitsrisico’s.

’s-Gravenhage

De Staat der Nederlanden, provincies, gemeenten, waterschappen en andere openbare lichamen zijn de deelnemers.

Overzicht algemene Dekkingsmiddelen

De gemeente heeft stemrecht in de aandeelhoudersvergadering.

Balansdatum (€ miljoen)

31-12-2025

31-12-2024

€ 110.701

€ 123.614

€ 19.796 (negentien duizend zeven honderd en zes en negentig euro)

€ 29.954 (negentwintig duizend negen honderd en vier en vijftig euro)

Op de gemeentelijke balans zijn aandelen in de BNG opgenomen voor een bedrag van € 33.478. Dit is tevens het risicobedrag.

Arnhem

Alliander is op 1 juli 2009 ontstaan bij de verkoop van Nuon. Het ontwikkelt en beheert energienetten. Via kabels en leidingen ontvangen ruim drie miljoen Nederlandse huishoudens en bedrijven elektriciteit, gas en warmte. Het bedrijf beheert meer dan 90.000 km elektriciteitsnet en 40.000 km gasnet.

Overzicht algemene Dekkingsmiddelen

De gemeente heeft stemrecht in de aandeelhoudersvergadering.

Balansdatum (€ miljoen)

31-12-2025

31-12-2024

€ 7.960

€ 6.918

€ 272.210 (tweehonderd twee en zeventig duizend euro en tweehonderdtien euro)

€ 259.080 (tweehonderd negenvijftig duizend euro en tachtig euro)

Alliander is een groot bedrijf. Het belang van het bedrijf voor de gemeente is groot. Risico’s waar het bedrijf mee te maken heeft is thans vooral gelegen in de klimaatverandering (transitie en fysieke risico’s). In 2021 is besloten tot deelname in een lening van € 600 miljoen die in 2028 volledig zal zijn omgezet in aandelenkapitaal.

Amsterdam

In oktober 2021 is de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij voor de Metropoolregio Amsterdam en de regio Noord-Holland Noord opgericht. Deze besloten vennootschap heeft als aandeelhouders de provincie Noord-Holland en de Noord-Hollandse gemeenten (waarvan een aantal dit in de vorm van een gezamenlijk aandeelhouderschap doen).

De InWest Regio B.V. heeft een 50% deelneming een bv waar het Rijk ook voor 50% in deelneemt. Deze gezamenlijke bv stuurt een MKB fonds aan. De InWest Regio B.V. stuurt zelf ook een transitiefonds aan. De twee fondsen hebben ieder een eigen onafhankelijk investeringscomité.

Overzicht algemene dekkingsmiddelen

De gemeente heeft stemrecht in de aandeelhoudersvergadering.

Balansdatum

31-12-2025

31-12-2024

141.293

386.742

n.v.t.

n.v.t.

InWest Regio B.V. is op 7 oktober 2021 opgericht. Met de oprichting van InWest Regio B.V. is er een einde gekomen aan het proces tot de vorming van een regionale ontwikkelingsmaatschappij in Noord-Holland. De vennootschap is vanaf 2022 gestart met de opgave om versneld uitvoering te geven aan de energietransitie en de transitie naar de circulaire economie. Doel is maatregelen te nemen waarmee de economie gestimuleerd wordt om enerzijds banen te behouden en anderzijds nieuwe duurzame werkgelegenheid te creëren. De primaire focus ligt op het regionaal innovatiepotentieel en daarmee impact gedreven handelen. Met deze focus legt InWest Regio B.V. zich toe op de meest kansrijke transities, sectoren en technologieën van de regio.

Middenbeemster

VOF De Beemster Compagnie is opgericht in 2011 door de gemeente Beemster en Bouwfonds Ontwikkeling B.V. (thans BPD Ontwikkeling). Dit op basis van een verhouding van 50/50. De doelstelling is het produceren van bouw- en woonrijpe grond en het verkopen van bouwrijpe kavels. Dit gebeurt in de gebiedsontwikkelingen De Nieuwe Tuinderij te Zuidoostbeemster (ca. 530) en De Keyser te Middenbeemster (ca. 590).

Ruimtelijke Ontwikkeling

Vanuit de gemeente is er een wethouder als vennoot aanwezig die verantwoordelijk is voor de uitvoering vanuit de gemeentelijke zijde. Ook de andere eigenaar, BPD, heeft een vennoot. Minimaal tweemaal per jaar komen de vennoten bij elkaar en bespreken de voortgang in deze vennotenvergadering, inclusief het maken van keuzes indien hier aanleiding toe is.

Balansdatum

31-12-2025

31-12-2024

€ 3.023.462

€ 2.305.921

50% van € 4.622.591

n.v.t.

Er zijn nog enkele reguliere risico’s met betrekking tot kostenstijgingen voor wat betreft de afrondende werkzaamheden en de overdracht naar de gemeente.